دیفای یا همان امور مالی غیرمتمرکز (Decentralized Finance) به مجموعه‌ای از برنامه‌های کاربردی جهت انجام امور مالی بدون واسطه اطلاق می‌شود. برنامه‌هایی که می‌توانند امور مالی مهمی مانند دریافت وام و معاملات مالی را به‌صورت غیرمتمرکز و بدون نیاز به واسطه انجام ‌دهند. به‌عبارت دیگر، دیفای یک پروژه نیست، بلکه یک اکوسیستم از صدها پروژه گوناگون است که همه آنها خدمات مالی غیرمتمرکز ارائه می‌دهند.

مزایای دیفای

انجام امور مالی در دنیای سنتی به نهادهایی مانند بانک (به‌عنوان واسطه) و دادگاه (به‌عنوان داور) نیاز دارد. اما برنامه‌های دیفای بدون هیچ واسطه یا داوری برای همه قوانین یکسان دارد و امور مالی به صورت کاملا شفاف در آن انجام می‌گیرد . در دیفای، علم برنامه‌نویسی است که مشخص می‌کند اختلافات احتمالی، چگونه حل‌و‌فصل شوند. از همه مهم‌تر، این است که کاربران بر دارایی‌های خود کنترل و نظارت کامل دارند.

در سیستم دیفای هیچ‌کس نمی‌تواند پول شما را تصاحب کند و یا بر اقدامات مالی شما کنترل یا نظارت داشته باشد . همچنین فساد و سرقت در این سیستم مالی به ‌حداقل می‌رسد، چون همه‌چیز برای همه شفاف است.

با از بین ‌رفتن واسطه‌ها در دیفای، هزینه‌ها به صورت کاملا چشم‌گیری کاهش پیدا می‌کند و امکان ایجاد یک سیستم مالی آسیب‌ناپذیر فراهم می‌گردد. اگرچه حذف بانک‌ها و سازمان‌های متمرکز از دنیای مالی به این سادگی‌ها امکان‌پذیر نیست، اما به نظر می‌رسد در آغاز یک جریان قدرتمند قرار داریم.

سیستم دیفای بر روی شبکه بلاک چین راه‌اندازی می‌شود. به‌ این ترتیب علم حیرت‌انگیز بلاک چین به پیشرفت حوزه امور مالی غیرمتمرکز کمک می‌کند. به این صورت که داده روی بلاک چین ذخیره شده و بین تمام افرادی که به شبکه متصل هستند پخش می‌شود. با این فناوری، احتمال تغییر اطلاعات، سانسور یا از کار افتادن سیستم تقریباً از بین می‌رود.

کاربردهای دیفای

اگرچه دیفای در بخش‌های مختلف مالی کاربرد دارد اما در حال حاضر عمده کاربرد آن در بخش‌های زیر است:

  • خدمات بانکی و پولی

خدماتی مانند ایجاد ارزهای با ثبات , بیمه و رهن از جمله کاربردهای دیفای است. با استفاده از قراردادهای هوشمند می توان فرآیند رهن و صدوربیمه را تا حد قابل توجهی آسان تر و کم هزینه تر کرد.

ارزهای با ثبات یا استیبل کوین‌ها ارزهای دیجیتال با قیمت ثابت هستند . به جز استیبل کوین‌ها باقی ارزهای دیجیتال بسیار پرنوسان هستند از این رو در سیستم‌های مالی دیفای به یک پول نقد دیجیتال که توسط سازمان متمرکزی نظارت نشود نیاز است. به همین دلیل استیبل کوین‌ها از جایگاه ویژه‌ای در این سیستم برخوردار هستند.

صرافی  غیرمتمرکز

صرافی‌های غیرمتمرکز پلتفرم های معاملاتی هستند که تحت نظارت هیچ سازمان و یا نهاد متمرکزی نیستندو قوانین در آن‌ها برای همه یکسان است.در این صرافی‌ها خرید و فروش و تبادل ارزها بدون واسطه با کارمزد بسیار کم انجام می‌شود. صرافی های غیرمتمرکز در آینده نه چندان دور نقش غیرقابل انکاری خواهند داشت که دیفای نیز جزوی از آن است. صرافی‌های غیرمتمرکز در آینده حوزه معاملات مالی نقش انکارناپذیری خواهند داشت و این صرافی‌ها خود شامل دیفای می‌شوند.

  • وام دهی و استقراض وام

پروتکل وام دهی غیرمتمرکز براساس بلاکچین دارای مزیت‌های فراوانی است که موجب شده است این پروتکل از محبوب‌ترین برنامه‌های سیستم دیفای شود  .از جمله مزیت های این پلتفرم می توان به پرداخت فوری  وام ، عدم نیاز به ضامن یا چک و امکان قراردان وثیقه با استفاده از ارزهای دیجیتال بدون نیاز داشتن به چک‌های اعتباری اشاره کرد.افراد می توانند سرمایه دیجیتالی خود را در پلتفرم قرارداده و از آن سود دریافت کنند .و افراد دیگر می توانند با وثیقه گذاشتن دارایی دیجیتال خود از پلتفرم وام دریافت کنند. از جمله این پلتفرم‌ها می توان به Nexo ، Compoundاشاره کرد.

مهم‌ترین چالش در دیفای

همانطور که گفته شد در دیفای واسطه‌های مالی وجود ندارند بنابراین هر کس مسئول دارایی خودش است. به عنوان مثال در سیستم مالی سنتی اگر شما رمز کارت بانکی خود را فراموش کنید با ارائه مدارک هویتی به بانک می‌توانید رمز مجدد دریافت کنید در صورتی که در سیستم مالی دیفای هویت شما با رشته‌ای متنی از حروف و اعداد مشخص می شود که اگر کلید خصوصی‌تان را گم کنید ، دسترسی به کیف پول خود را برای همیشه از دست خواهید داد.

کلام آخر

امور مالی غیرمتمرکز حوزه‌ی گسترده‌ای است که تلاش می‌کند با حذف واسطه‌ها خدمات مالی موردنیاز افراد را ارائه کند. با کمک این حوزه می‌توانیم یک سیستم مالی آزادتر را بسازیم؛ سیستمی که در تمام جهان قابل‌دسترس است و قوانین شفاف آن مانع از فساد،‌ سانسور و تبعیض می‌شود.